به گزارش خانه نیوز، در حال حاضر با وجود اینکه دولت نرخ ارز را سرکوب کرده و وعده تورم ۳۰ درصدی داد، اما شاخص کل بورس فعلا درجا میزند و کارشناسان معتقدند که تورم با تاخیر سراغ بورس میآید.
با وجود نرخهای تورم ۴۰ درصدی سال جاری، انتظارات بالای تورمی همچنان باقیست و این سوال مطرح است که چرا قیمتهای سهام در بازار سهام ایران در چند سال گذشته رشد برابری نداشته است. بررسی وضعیت بازارهای مختلف حکایت از این دارد که بازار طلا، بورس، مسکن رشدهای بالایی در سالهای اخیر تجربه کردهاند، به همین دلیل بورس همواره خود را به تورم رسانده است.
نرخ تورم واقعی تا حدی به انتظارات جامعه بستگی دارد، زیرا هر سال حقوق کارگران، کارمندان، معلمان و بازنشستگان افزایش حدود ۲۰ تا ۳۰ درصدی پیدا میکند و از طرف دیگر با توجه به اینکه طبق وعده مسئولان دولتی همه انتظار دارند که قیمت کالاها حداقل ۳۰ درصد در سال آینده افزایش یابد، بنابراین سرمایههای خود را روی کالاهایی سرمایه گذاری میکنند که بیشترین اثر را از تورم میگیرند. در هرحال اگر انتظارات تورمی یک درصد افزایش یابد، تورم واقعی نیز یک واحد درصد افزایش مییابد.
بورس با تاخیر واکنش نشان میدهد
علی اکبر نیکواقبال، کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه تجربه سالهای اخیر نشان داده که رابطه مستقیمی بین نرخ بازده اسمی سهام و تورم وجود دارد، به بازار گفت: هر چقدر ارز گران شود، به همان اندازه تورم در بازارهای مختلف ایجاد شده و بازار سهام هم با تاخیر به آن واکنش نشان داده است.
وی با تاکید بر اینکه کاهش انتظارات مردم در نوسانات کوتاهمدت برای سیاستگذار و مدیریت نرخ تورم اهمیت بالایی دارد، افزود: در سالهای گذشته سرمایهگذاران سهام توانستهاند در بلندمدت از سهام بهعنوان محافظی در برابر تورم استفاده کنند و عقبماندگی ناشی از تورم را جبران کنند.
نیکواقبال با تاکید بر اینکه سیاستهای کنترلی دولت منجر به عدمانطباق سهام با نرخ تورم، بازارهای جهانی، و نرخ دلار شده است، تصریح کرد: در اقتصاد کلان کشور شاخصهای سهامیتنها به یک دلیل مشخص، آنهم دخالت مستمر سیاستگذاران هدایت شده است، زیرا بازارها باهم ارتباط دارند و وقتی تورم در دلار اتفاق بیفتد، در بازارهای دیگر هم نمایان میشود و با این استدلال مانع از رشد شاخص کل بورس شدهاند. در حالی که سازوکار رشد شاخص کل بورس متفاوت از سایر بازارها و متناسب با عملکرد شرکتها نیز است.
بررسی وضعیت بازارهای مختلف ایران نشان میدهد در شرایطی که بورس میتوانست بهعنوان سپر تورمی مانع از تزریق نقدینگی به بخشهای غیرمولد شود، متاسفانه تبعات رویکرد سیاستگذاران اقتصادی بهخصوص در بخش نرخگذاریها و خلق قوانین زائد توام با صدور دستورالعملهای غیرکارشناسی نهتنها سرمایه را از این بورس فراری دادهاند، بلکه با هدایت آن به سمت دلار و سکه و… عملا منجر به التهاب در آن بازارها هم شدهاند.
دلیل رشد نرخ ارز، سیاستهای دولت است
یکی از دلایل رشد نرخ ارز سیاستهای دولت است. درواقع به دلیل اینکه دولت در بخش ارزی با کسریبودجه مواجه است، درنتیجه تا حدودی از افزایش قیمت ارز استقبال کرده است. از طرف دیگر عدمکنترل نرخ ارز حتی به بهانه جبران کسری بودجه، کار را به جایی رسانده که اکنون مدیریت ارز نسبت به گذشته سختتر شدهاست.
حرکت پول به سمت بازارهای کالایی
کامران ندری، کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه انتظارات تورمی باعث حرکت پول به بازار کالایی میشود، تصریح کرد: به دلیل اینکه خرید سکه نسبت به خودرو و مسکن تا حدودی برای جامعه سرمایهگذاران از سهولت بیشتری برخوردار است، به همین دلیل در زمان تورم ابتدا پول از بورس خارج و وارد بازارهای دیگر میشود.
به همین دلیل در چند وقت اخیر تورم ۵۰ درصدی هم نتوانسته بهعنوان محرکی برای رشد شاخصهای سهامی موثر باشد و عمدتا سرمایهگذاران فعال در بخش مولد اقتصاد با رکود مواجه شدهاند.
وی با بیان اینکه افزایش نرخ ارز بهعنوان یکی از محرکهای افزایش سودآوری شرکتهای بورسی و فرابورسی بهخصوص صنایعی است، افزود: بورس ایران مبتنی بر نرخ کامودیتیها بوده به همین دلیل تحت تاثیر انتظارات تورمی بازارهای جهانی قیمت ارز واکنش نشان میدهد. به همین دلیل نمادهای صادراتمحور هم میتوانند در روند کنونی روی بازار اثرگذار باشند.
ندری با تاکید بر اینکه افزایش کسری بودجه دولت درنتیجه افزایش هزینههای جاری و کاهش درآمدهای نفتی رخ میدهد، تصریح کرد: به همین دلیل دولت مجبور به استقراض از بانک مرکزی و انتشار اوراق بدهی برای تامین هزینههای جاری خود خواهد بود که این فرآیند با توجه به ساختار پولی ایران به شدت موجب افزایش سطح قیمتها در سالهای اخیر شده است و همچنان انتظارات تورمی حول آن وجود دارد.
سخن پایانی
به گزارش بازار، انتظارت تورمی و ریسک غیرمتوازن در بازارها بهدلیل بیثباتی سیاستهای یکجانبه دولت است. آنچه که امروز باید از سوی سیاستگذار پیگیری شود، ایجاد ثبات و پیشبینیپذیری اقتصادی است. هرچند در دوران انتظارات تورمی، نقدینگی سرگردان به حرکت درمیآید، ولی بازدهی پایین بورس باعث نشده تا این نقدینگی از خودرو، مسکن و ارز به سمت این بازار سرازیر شود و از افزایش انتظارات تورمی بیش از اندازه در بازار کالایی جلوگیری کند.
از طرف دیگر قیمت داراییها نسبت به تورم انتظارات و انتظارات فعالان اقتصادی از آینده شکل میگیرد. در ماههای ابتدایی سال جاری، انتظاراتی مبنی بر رسیدن نرخ دلار به اعداد بالایی شکل گرفته بود. یک زمانی انتظارات فعالان اقتصادی بالا رفته و همین موضوع موجب افزایش قیمت داراییها شده است و رکود اخیر منجر به سخت شدن پیشبینی بازار شده است.
انتهای پیام/
